Hiểu rõ hơn về hạch thần kinh giao cảm cội nguồn của hôi nách

Chứng tăng tiết mồ hôi diễn ra thường xuyên là một trong những nguyên nhân gây ra chứng bệnh hôi nách. Bản chất của hiện tượng này là lượng mồ hôi đổ ra ở vùng nách quá nhiều cộng với các tác nhận khác gây ra mùi khó chịu. Không phải tự nhiên mà tuyến mồ hôi lại tiết ra nhiều như vậy đâu. Tất cả đều nằm trong một chuỗi hoạt động của cơ thể. Trong đó hạch giao cảm đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình. Hãy cùng tìm hiểu hạch thần kinh giao cảm nằm ở đâu trên cơ thể và có ảnh hưởng như nào nhé.

Trên một cơ thể người hoàn chỉ có một hệ thần kinh giao cảm duy nhất. Trong đó là có 2 hệ giao cảm. Cùng tìm hiểu cấu tạo, vị trí cũng như chức năng của từng bộ phận nào.

hạch thần kinh giao cảm

hạch thần kinh giao cảm

Hệ giao cảm

Trung tâm của hệ giao cảm:

Hệ giao cảm có 2 trung tâm: Trung tâm cao (phía sau vùng dưới đồi) và trung tâm thấp (nằm ở sừng bên chất xám tủy sống từ đốt ngực 1 đến đốt thắt lưng 2).

Hạch thần kinh giao cảm:

Các nơ ron ở sừng bên tủy sống phát ra các sợi gọi là sợi trước hạch, chúng đi đến các hạch giao cảm. Tùy vào vị trí, hạch giao cảm được chia làm 2 loại:

Hạch giao cảm nằm cạnh sống:Xếp thành chuỗi 2 bên cột sống, gồm có:Hạch cổ trên,hạch cổ giữa,hạch cổ dưới.

Các hạch ở lưng và bụng:Hạch giao cảm trước cột sống,hạch đám rối dương, hạch mạc treo tràng trên,hạch mạc treo tràng dưới.

Từ các hạch thần kinh giao cảm này, thân nơ ron phát ra các sợi đi đến các cơ quan gọi là sợi sau hạch. Riêng đường giao cảm đi đến tuyến thượng thận không có sợi sau hạch. Vì vậy, tuyến thượng thận được xem như một hạch giao cảm lớn.

Chất trung gian hóa học của hệ giao cảm:

Khác nhau giữa 2 sợi trước hạch và sau hạch:Sợi trước hạch: acetylcholin, sợi sau hạch: norepinephrin. Tuy nhiên, sợi sau hạch giao cảm đi đến tuyến mồ hôi và mạch máu cơ vân thì chất trung gian hóa học là acetylcholin.

Receptor của hệ giao cảm:

Receptor tiếp nhận norepinephrin của hệ giao cảm được gọi là noradrenergic receptor. Bên cạnh norepinephrin, các receptor này cũng đáp ứng với epinephrin. Tuy nhiên, mức độ và hình thức đáp ứng của các receptor đối với 2 chất này rất khác nhau. Dựa vào mức độ và hình thức đáp ứng đó, người ta chia các receptor này ra làm 2 loại:

a  noradrenergic receptor, b  noradrenergic receptor. Ngoài ra, a còn chia ra a1 và a2, b  chia ra b1 và b2.

Hệ phó giao cảm

hạch thần kinh giao cảm nằm ở đâu

hạch thần kinh giao cảm nằm ở đâu

Trung tâm của hệ phó giao cảm:

Hệ phó giao cảm có 2 trung tâm:

Trung tâm cao:

Nằm phía trước vùng dưới đồi.

Trung tâm thấp:

Phía trên: nằm ở thân não, theo các dây thần kinh sọ III, VII, IX, X đi đến các cơ quan ở vùng mặt và các tạng trong ổ bụng

Phía dưới: ở sừng bên chất xám tủy sống từ đốt cùng 2 đến cùng 4 (S2 – S4) rồi theo dây thần kinh chậu đi đến phần dưới ruột già, bàng quang và cơ quan sinh dục

Hạch thần kinh phó giao cảm:

Gồm có: Hạch mi, hạch tai, hạch dưới hàm và dưới lưỡi, hạch vòm khẩu cái.

Các hạch thần kinh giao cảm nằm ngay trong thành các cơ quan: sợi trước hạch đi tới các cơ quan này nằm trong thành phần của dây X và dây chậu, hạch và sợi sau hạch nằm ngay trong các cơ quan ở lồng ngực, ổ bụng và cơ quan sinh dục.

Chất trung gian hóa học của hệ phó giao cảm:

Cả sợi trước hạch và sau hạch đều là acetylcholin.

Receptor của hệ phó giao cảm:

Receptor tiếp nhận acetylcholin của toàn bộ hệ phó giao cảm (cũng như của các sợi trước hạch thần kinh giao cảm và một số sợi sau hạch giao cảm) được gọi là cholinergic receptor.

Dựa vào tính chất dược lý, người ta chia các receptor này ra làm 2 loại:

Muscarinic receptor: Chịu tác dụng kích thích của muscarin, một loại độc tố của nấm độc. Muscarinic receptor phân bố chủ yếu ở cơ trơn và mạch máu, chúng bị ức chế bởi atropin.

Nicotinic receptor: Chịu tác dụng kích thích của nicotin nhưng không chịu tác dụng của muscarin. Nicotinic receptor được phân bố ở hạch giao cảm, hạch phó giao cảm và không bị atropin ức chế.

So sánh giữa 2 hệ kinh giao cảm và phó giao cảm

Hệ giao cảm Hệ phó giao cảm
Trung tâm nằm liên tục trong tuỷ sống Trung tâm không nằm liên tục nhau trên não và trong tuỷ sống.
Hạch  giao cảm nằm gần trung tâm, xa tạng Hạch phó giao cảm nằm gần tạng, xa trung tâm
Sợi tiền hạch ngắn, sợi hậu hạch dài Sợi tiền hạch dài, sợi hậu hạch ngắn
Một sợi tiền hạch thường tạo synap với khoảng 20 sợi hậu hạch nên khi kích thích ảnh hưởng giao cảm thường lan rộng Một sợi tiền hạch nối với một sợi hậu hạch nên khi kích thích ảnh hưởng phó giao cảm thường khu trú.

 Nói chung, tác dụng của 2 hệ giao cảm và phó giao cảm trên các cơ quan là đối ngược nhau. Sự đối ngược đó giúp cho hệ thần kinh thực vật điều hòa các hoạt động tinh vi và nhanh chóng hơn (bảng).

Khi hệ thống thần kinh bị kích thích bởi các yếu tố như căng thẳng, stress kéo dài, mắc một số bệnh như cường giáp, đái tháo đường,… sẽ làm cho các chức năng của cơ thể bị rối loạn. Và hiện tượng tăng tiết mồ hôi do cường giao cảm gây nên. Trong đó, hạch thần kinh giao cảm giữ vai trò điều tiết mồ hôi ra bên ngoài. Chính vì nhận được thông tin sai lệch từ bên ngoài đã khiến hệ thần kinh giao cảm làm việc không đúng. Cho nên khi muốn điều trị bệnh hôi nách dứt điểm thì cần xử lý hạch giao cảm đầu tiên.




Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *